Jak dostać się na aplikację sędziowską? Odpowiedź na to pytanie jest prozaicznie prosta – wystarczy dobrze napisać egzamin wstępny. Tyle. I aż tyle. Na studiach były dziesiątki egzaminów, które trzeba było zaliczyć z pozytywnym wynikiem, lecz ten jest wyjątkowy, gdyż ma decydujący wpływ na dalszą karierę. Wielu młodych adeptów prawa stojąc przed wyborem ścieżki zawodowej zastanawia się jak się odpowiednio przygotować, aby bez problemu dostać się na wymarzoną aplikację. O swojej drodze do aplikacji opowie nam Patryk Kalinowski – aplikant sędziowski, który ze swoim wynikiem uplasował się w pierwszej dziesiątce laureatów konkursu na aplikację sędziowską i prokuratorską. Wiktoria Siedlecka: Gratuluję zdania egzaminu wstępnego na aplikację sędziowską. Jest to świeża sprawa, gdyż rozmawiamy zaledwie po kilku dniach od ogłoszenia wyników. Jakie było twoje pierwsze wrażenie jak zobaczyłeś swoje nazwisko na liście osób przyjętych? Patryk Kalinowski: Dziękuję. Przede wszystkim czuję się zaskoczony. Szczerze mówiąc to nie spodziewałem się aż tak dobrego wyniku. Byłem w pierwszej dziesiątce, co jest dla mnie niewyobrażalnym osiągnięciem. WS: To jest bardzo imponujący wynik. Na co byłeś nastawiony? PK: Przed egzaminem nasłuchałem się, że jest to bardzo trudny egzamin, że za pierwszym razem rzadko kandydaci się dostają. W tym roku okres pomiędzy obronami, a terminem egzaminu był bardzo krótki. Ja dość długo pisałem pracę magisterską, więc tym bardziej czułem presję czasu. WS: Mimo tego zdążyłeś się przygotować do egzaminu? PK: Z początku myślałem, że nie będę w stanie poświęcić tak dużo czasu na naukę, jak będzie to konieczne. Okazało się, że najważniejsze było jednak korzystanie z odpowiednich materiałów do nauki oraz dobra organizacja pracy. Wtedy jest możliwe dużo szybsze osiągnięcie oczekiwanych postępów, na co ja jestem żywym przykładem. Przed egzaminem uległem przeświadczeniu , że nakłady czasowe powinny być znacznie większe, dlatego dopuszczałem do siebie myśl, że nie pójdzie mi tak dobrze. W głównej mierze chciałem po prostu zobaczyć, jak wygląda ten egzamin oraz ile faktycznie czasu muszę poświęcić przy następnym podejściu. Na poważnie zacząłem się uczyć dopiero w połowie lipca. WS: Jaka była twoja strategia? Korzystałem ze Zbioru Ustaw wydawnictwa Ius Vitae. Są tam zaznaczone fragmenty będące podstawą prawną do odpowiedzi na pytania egzaminacyjne z poprzednich lat. To jest bardzo przydatna książka. Moim zdaniem jest niezbędna do tego, żeby skutecznie się przygotować. Można też samemu drukować ustawy, ale to jest bardzo czasochłonne. Po każdej przeczytanej ustawie robiłem testy z platformy internetowej, żeby powtórzyć to co przerobiłem oraz aby wyłapać inne istotne rzeczy, na które wcześniej nie zwróciłem uwagi. Wszystkie ustawy skończyłem czytać we wrześniu. WS: Z ilu ustaw musiałeś być przygotowany? Blisko trzydziestu. Niektóre ustawy przerabiało się godzinę, a niektóre – tak jak Kodeks cywilny – w ciągu kilku dni. Przy ponownym zapoznaniu się z daną ustawą wiedziałem mniej więcej czego mogą dotyczyć pytania, więc robiłem notatki z tego, czego nie zapamiętałem. Aby sprawdzić swoją wiedzę, podjąłem się uczestnictwa w konkursie, który miał symulować część testową egzaminu wstępnego na aplikację sędziowską. Poszło całkiem nieźle, co oznaczało, że moja strategia była skuteczna. Wciąż jednak miałem świadomość tego, że to nie jest jeszcze gwarancja sukcesu. Kiedy nadszedł termin egzaminu spotkało mnie pozytywne zaskoczenie, bo wyszedłem z niego z przekonaniem, że test był dość łatwy. Najbardziej obawiałem się drugiego etapu, czyli kazusów. Nie wiem jak to wygląda na innych uczelniach, ale na UW w trakcie studiów nie przywiązuje się dużej wagi do ich rozwiązywania . Uważam, że jest to jedna z większych bolączek tego kierunku. Na szczęście ten etap egzaminu nie był dla mnie dużo trudniejszy niż pierwszy. Nie wiedziałem jak będzie wyglądał klucz oceniania, ale okazało się, że był dość łagodny . Po pierwszym etapie byłem na dwudziestym miejscu. Spodziewałem się, że po drugim etapie spadnę przynajmniej do drugiej setki, a jak się okazało – skończyłem na dziewiątym miejscu. Podsumowując, moje przygotowania były oparte na dużej dozie niepewności. Nie wierzyłem w siebie, ale mimo to starałem się dać z siebie wszystko. Jestem bardzo zadowolony z wyniku. Na pewno niewłaściwie oceniłem, ile faktycznie trzeba się przygotowywać oraz jak szybko zapamiętuję informacje z ustawy. Jest to specyficzny materiał do nauki, bo właściwie trzeba pewne przepisy wkuwać na pamięć. WS: Wkuwać, ale jednocześnie rozumieć treść. PK: Tak. Tym bardziej, że były ustawy, które na pierwszy rzut oka nie wydawały się istotne, np. prawo geodezyjne, a jednak trzeba było je znać. Z pytań w oparciu o wiedzę z najważniejszych kodeksów nie miałem żadnych błędów. Straciłem punkty głównie na pytaniach z tych mniejszych ustaw, nie doceniłem ich. Obstawiałem, że jeśli się pojawią, to w ilości najwyżej jednego/dwóch pytań, a jak się okazało z ustawy, która ma raptem 10 artykułów, pojawiły się cztery pytania. WS: Czy twoim zdaniem ważne jest, aby robić sobie przerwy w nauce? Jakie masz z tym doświadczenie? PK: Dbałem o to, by robić sobie kilkudniowe przerwy w trakcie całej nauki. To jest naturalne, że w pewnym momencie ilość materiału do opanowania jest już przytłaczająca. Przerwa pozwala w pewien sposób sobie ugruntować wiedzę. Nie można za wszelką cenę uczyć się każdego dnia. Jak organizm daje sygnał, że jest przemęczony, to należy zrobić sobie przerwę. Warto też nie zapominać o sporcie czy kontaktach ze znajomymi. To nie jest aż tak trudny egzamin w mojej opinii. Każdy powinien sam ocenić na podstawie tego, jak sobie radził na studiach, ile faktycznie czasu powinien poświęcić przygotowaniom. Trzeba do tego podejść z rozsądkiem, jak do każdego innego egzaminu. WS: Ile osób może zostać przyjętych na aplikację sędziowską? PK: To się zmienia co roku. W tym roku było łącznie 250 miejsc – 180 na sędziowską i 70 na prokuratorską. Chętnych było około 1550, czyli trochę więcej niż sześć osób na jedno miejsce. W poprzednich latach było dużo więcej, systematycznie spada liczba chętnych. WS: Kiedy podjąłeś decyzję, że chcesz iść na aplikację? Pomysł na to narodził się w Twojej głowie już na początku studiów, czy może jak już pisałeś pracę magisterską? A może jeszcze przed pójściem na studia? PK: To zrodziło w mojej głowie połowie liceum. Wtedy wiedziałem, że pójdę na aplikację. Wiedziałem, że na pewno nie pójdę na adwokacką lub radcowską , ani komorniczą czy notarialną. Chciałem pracować w sądzie, ale nie jako pełnomocnik strony. Prokuratorską odrzuciłem z tego względu, że nie pasjonowało mnie nigdy prawo karne. WS: To bardzo konkretne wymagania. Miałeś okazję pracować w kancelarii? PK: Tak, ale od początku wiedziałem, że to nie jest praca dla mnie. Mam doświadczenia z dwóch różnych kancelarii. Pierwszą kancelarią, w której praktykowałem była kancelaria w małej miejscowości, z której pochodzę. Tutaj są inne są stawki niż w Warszawie, dlatego żeby jakoś przyzwoicie zarabiać, trzeba prowadzić dużo spraw z wielu dziedzin prawa. Takie funkcjonowanie na dłuższą metę może być przytłaczające. W Warszawie pracowałem w bardzo małej kancelarii, która zajmowała się wyłącznie sprawami frankowymi. To już była inna specyfika pracy. W przeciwieństwie do pierwszej pracy, tutaj faktycznie pracowało się maksymalnie 8 godzin dziennie. WS: Mógłbyś krótko opowiedzieć jakie obowiązki tam miałeś jako praktykant? PK: Właściwie to robiłem wszystko (śmiech). Od obsługi poczty po pisanie pozwów. Radca prawny u którego pracowałem darzył mnie dużym zaufaniem, wobec czego miałem szeroki wachlarz obowiązków. Oczywiście bardziej skomplikowane sprawy musiałem z nim konsultować. Wiele się nauczyłem w kwestii tego, jak wyglądają realia kontaktów z sądami czy z klientami. WS: Z moich obserwacji wynika, że studenci zaczynający pracę w kancelarii muszą się uczyć wszystkiego od zera, gdyż jedyną praktyczną umiejętnością wyniesioną ze studiów jest obsługa Lexa. PK: To dobrze, bo to jest bardzo cenna umiejętność (śmiech). Prawda jest taka, że pierwszych tygodniach w kancelarii właściwie nie używa się wiedzy ze studiów. Jednak po pewnym czasie te obowiązki rozszerzają się, więc jest okazja . WS: Jak będzie wyglądała twoja droga do momentu, kiedy staniesz się sędzią? PK: Aplikacja to przede wszystkim praktyki. . Odbywają się one od poniedziałku do piątku po około osiem godzin dziennie. Raz w miesiącu jest kilkudniowy zjazd w Krakowie, w czasie którego odbywają się zajęcia. W trakcie zajęć rozwiązuje się kazusy, są symulacje rozpraw, różne warsztaty. Po trzech latach aplikant, który zdał egzamin sędziowski zostaje mianowany na stanowisko asesora sądowego, czyli takiego „sędziego na próbę”, który właściwie ma zbliżone obowiązki do sędziego. Jest mianowany na okres co najmniej trzech lat. Po trzech latach może ubiegać się o powołanie na stanowisko sędziego.. WS: Dlaczego zawód sędziego? PK: Moim zdaniem jest to bardzo ciekawa praca, bardzo różnorodna, można się zagłębić w przeróżne sprawy, z którymi ludzie przychodzą do sądu, zawsze dzieje się coś nowego. To też bardzo odpowiedzialna praca, a ja takiej szukam. WS: …żeby poczuć misję. PK: Tak, wewnętrzne powołanie służenia społeczeństwu. Marzenie z czasów licealnych. (śmiech) WS: Na zakończenie – jakie masz rady dla studentów, którzy zaczynają dopiero studia? PK: Wygłoszę teraz niepopularną opinię, ale moim zdaniem studia prawnicze w Polsce są łatwe. Tej nauki nie ma aż tak dużo. Moim zdaniem ważne jest to, żeby przede wszystkim praktykować, żeby spróbować wszystkich gałęzi prawa. Pójść na praktyki do sądu, do kancelarii, do większej korporacji. Studia to właściwy okres ku temu, żeby poznać specyfikę zawodów prawniczych i poszukać swojej ścieżki, jeśli się jej nie ma przed studiami jasno wytyczonej. Z mojego doświadczenia mogę polecić uczestnictwo w klinikach prawa, świadczy się tam pomoc prawną osobom niezamożnym. Działają one przy większych uniwersytetach. Udział w takiej klinice może stanowić formę sprawdzenia swojej wiedzy i umiejętności, ponieważ specyfika tego miejsca zakłada działanie samodzielnie, choć pod nadzorem. Zachęcam do aktywnego szukania swojej drogi zawodowej. Jestem przekonany, że dużą częścią mojego sukcesu na egzaminie było to, że od dawna wiedziałem do czego chcę dążyć i jakie kroki muszę poczynić, aby to osiągnąć. WS: Życzę ci powodzenia na dalszej drodze twojej kariery i jeszcze raz gratuluję znakomitego wyniku. Dziękuję za rozmowę. PK: Dziękuję bardzo.